Мәдениет саласындағы ұйымдар
«Мұражай» автоматтық жүйесі
Міндеті
«Мұражай» Автоматтық жүйесі – кезкелген мұражайдың қызметтік міндеттерін жүзеге асыруға арналған кешендік ақпараттық жүйе. «Мұражай» Автоматтық жүйесі арқылы қызметкерлер мұражай құндылықтарының, мұрағат материалдарының, кітапхана қорының электрондық жинағын жасай алады, мұражай жасактарына есеп жүргізу, ғылыми-зерттеу қызметін жүзеге асыру, жалпы ресурсқа жинақ жөніндегі ақпараттарды орналастыру.
«Мұражай» Автоматтық жүйесі мемлекеттің мәдени мұрасын халыққа тиімді етуге мүмкіндік беретін мәдениет аланындағы біріңғай ақпараттық кеңістік құру үшін негізгі бағдарламалық өнім болып табылады.
Негізгі мақсаты
«Мұражай» Автоматтық жүйесі келесі мәселелерді шешуге мүмкіндік береді:
• Классификациясы және белгілі бір қорға жататындығы бойынша (мұражай, мұрағат, кітапхана) мұражай құндылықтарына мемелекеттік есеп жүргізу;
• Есеп – сақтау құжаттарын құру (протоколдар, актілер, есеп кітаптары, карточкалар);
• Мұражай ішінде немесе одан тыс жерге мұражай құндылықтарының түсу, берілу, кері алыну жазуларын тіркеу;
• Мұражай құндылықтарының қалпына келтіру жұмыстарын тіркеу, есептен шығару мен есептеу;
• Ғылыми инвентаризация, инвентарлық және біріңғай каталогизация жасау;
• Іздеу шарттарын анықтау және тапсырыс бойынша жинақтар жөніндегі ақпаратты картотека, каталогтар, тізімдер түрінде алуға;
• Мұражай қызметінің стандарттық есеп түрлерін жасау;
• Жинақ жөніндегі ақпаратты жалпы ресурсқа орналастыру;
• Бұзышулық жолмен кіруден ақпараттың сақталуын қамтамасыз ету;
• Пайдаланушының құқықтарын кіру деңгейлері бойынша бөлу;
• Көпшілік қолданатын режимнің жұмсын бақылау;
• Жойылған пайдаланушыларды орталықтандыру.
Қолданылуы
«Мұражай» Автоматтық жүйесі мүмкіндік береді:
• Күнделікті опреациялардың орындалуына және құжаттардың дайындығына кететін шығындарды төмендету (кірістер, инвентаризация, жасактардың орнынан қозғалысы);
• Кез келген уақытта қор жағдайылар жөнінде белсенді және сенімді ақпаратқа ие болу;
• Мұражай қызметінің стандарттық есеп түрлерін жасау үдісін тездету;
• Кірістер, инвентаризация мен мұражай ішіндегі және мұражай шекарасынан тыс жерде құндылықтардың қозғалысына есеп жүргізу;
• Есеп операцияларының жеңілдетілуі мен автоматизациялануына байланысты мұражай қызметкерлерінің жұмыс қабілетін арттыру;
• Әртүрлі критерийлерге сүйене отырып белгілі бір зат жөнінде белсенді ақпарат іздеу қызметін қамтамасыз ету (қор ішінде және қордан тыс, құжат бойынша, хронологиялық тізім бойынша, бір сөз бойынша, жасактардың типтері мен пішіндері бойынша);
• Келешекте электрондық ақпаратпен жұмыс істеудің барлық артықшылықтарын пайдалануға мүмкіндік беретін мұражайдың электрондық жинағын жасау: ақпараттың әртүрлі қондырғыларға орналастырылуы, бүкіл жинақтың көрсетілуі, ақпараттық дүңгіршектердің орналастырылуы, виртуалды көрмелердің жасалуы және т.б.;
• Қызметкерлер ұақытының үнемденуі мен есеп операцияларының автоматизациясы нәтижесінде ғылыми-зрттеулік және ағартушылық іс-шаралар ұйымдастырылуының белсенділігін арттыру.
Енгізу тәжірибесі
2008 жылы «Мұражай» Автоматтық жүйесі Қазақстан Республикасының Бірінші Президенті Мұражайында енгізілді және қазіргі кезде жұмыс істеу барысында.
Артықшылықтар
«Мұражай» Автоматтық жүйесі бұл өнімді уникалды ететін келесі сәулеттік және технологиялық ерекшеліктерге ие:
Жеңіл құру мен эксплуатация
Жүйе өнімді құру мен эксплуатациялау үрдістерін жеңілдететін бірнеше аспаптық құралдарға ие. Пайдаланушыға ыңғайлы, қазіргі заманғы, эргономиялық, Пользователю предложен удобный, современный, эргономичный, интуициялық түрде түсінікті интерфейс ұсынылған.
Методология қолдауы
Жүйеде мұражай қызметінің методологиясын максималды қолдайтын үрдістер орындалуда. Мұражай жинақтарының, мұрағат материалдырының және әрбір қордың ерекшеліктерін ескере отырып кітапхана қорының құжаттарын дайындау мен есеп жүргізу мүмкіндігі қарастырылған.
Қазақ тілінің болуы
Жүйе ішкі құрылған ҚР СТ 1048-2002 (қазақ кодировкасы) кодировкаға ие.
Конфигурированиялық
Жүйе пайдаланушы қызметінің ерекшеліктеріне әбден сәйкес келетін параметрлерді икемді реттеу қабілетіне ие. Деңгейлердің бір бірінен бөлектенгені жоспарлық қызмет көрсету немесе жүйенің бір деңгейінің құрылымы өзгеруі барысында жедел түрде қайта конфигурациялауға мүмкіндік береді.
Жеделдік
Пайдаланушының жүйеге кез келген жұмыс орнынан, сонымен қатар интернет арқылы қосылуға мүмкіндігі бар.
Масштабтық
Қосымша серверлер құру нәтижесінде жүйе өнімділік қарқынын арттыруға қабілетті.
Қабыл алынбауға тұрақтылық және сенімділік
Жүйе ішкі ауулардан, сонымен қатар сыртқы деқұрылымдық әрекеттерден қорғалған.
Қабыл алынбау тұрақтылығының артыуы жүйе деңгейлерінің қайталану мүмкіндігімен қамтамасыз етіледі.
Қорғаныс жүйесі кешені
Қорғаныс жүйесі дайындық амалдарының қазіргі заманғы технологияларының қолдануымен әзірленген. Реттеу ролдері мен жеңілдіктер ақпаратқа кіру рұқсатына шек қоюдың күрделі және иілгіш стратегияларын анықтауға мүмкіндік береді.
Ұлғаю мен бейімделу
Өнімнің иілгіштігі мен ұлғауы қосымша өсіру және нарық сұранысының өзгеруі мен пайдаланушының талаптарына сәйкес жүйе компоненттерінің модернизациаясы арқылы қамтамасыздандырылады.
Енгізу
«Мұражай» Автоматтық жүйесінің енгізілуі барысында «НАТ Казахстан» АҚ мамандары келесі іс-шаралырда жүзеге асыруда:
• жүйенің жеке реттелуін;
• қажетті жабдықтарды коса алғанда кешендік жеткізілім;
• «Мұражай» Автоматтық жүйесінің қолдануымен мекеменің автоматизациялау үрдістері барысында істердің ұйымдастыруы жөніндегі консультациялар;
• бағдарламамен жұмыс істеуді мамандарға үйрету;
• жеке талап бойынша «Мұражай» Автоматтық жүйесінің функционалды мүмкіндіктерін жөндеу;
• қолданылатын жүйелерден «Мұражай» Автоматтық жүйесіне ақпараттырдаң импортын ұйымдастыру;
• қолданылатын ұйымдастыру ақпараттық жүйелеріне «Мұражай» Автоматтық жүйесінің интеграциясын жүзеге асыру;
Қосталу және қолдау
Өнім бағдарламалық өнімнің экплуатациясы бойынша қажетті консультацияларын, сонымен қатар бағдарламалық қамтамасыз етудің жаңа нұсқаларын алуға мүмкіндік беретін тиісті қызмет және техникалық қолдаумен қамтамасыздандырылған.
